En arrig aldes Gedicht!

Guder Daag Blog Leser! Des Woch bring ich eich eppes anneres. Oft hawwich Gedichte uff Hochdeitsch odder uff Englisch fer eich iwwersetzt. Awwer des Woch hot en Kall, der Mark Getzin, mir en Gedicht gschickt, die er iwwerstzt hot. Was ich gut gefunne hab, waar ass er es vun Mittelhochdeitsch iwwersetzt hot! Der Mark lannt Deitsch nau mit mei Videos un PA Dutch 101. Oft schreibt er mir en E-Poscht mit Frooge iwwer der Mudderschprooch. Ee Daag hot er mich gfroogt uff en Gedicht zu gucke. Datt in mei Inbox waar en Mittelhochdeitsch Gedicht uff Deitsch! Sell waar doch eppes fer mich zu lese!

Mittelhochdeitsch iss die Hochdeitsch ass gschwischich die Yaahre 1050 un 1500 in Deitschland gschwetzt waar. Nooch 1500 hot die Schprooch sich verennert un heit zu daage schwetze sie Hochdeitsch in Deitschland. Wann mer Hochdeitsch schwetze un lese kann, iss Mittelhochdeitsch net leicht zu lese, awwer es net unmeeglich zu verschtehe. As ich an der College waar hawwich gemisst ee paar Mittelhochdeitsch Gedichte zu lese. Sell waar es letschdes Mol as ich Mittelhochdeitsch gelese hab. Nau kennt dihr sehne was en Iwwerraschung es waar, so en EPoscht zu griege.

Ya well, genunk iwwer Schproochgschichte. Do kummt es Gedicht. Ich geb die Detisch aerscht un dann die Mittelhochdeitsch:

Du bischt mei, ich bin dei:

vun sellem sollscht du gewiss sei.

Du bischt eigschlosse

in meim Hatz

verlore iss es Schlisseli:

du musscht allsfatt inne sei!

——————————————————

Dû bist mîn, ich bin dîn:
des solt dû gewis sîn.
dû bist beslozzen
in mînem herzen.
verlorn ist das slüzzelîn:
dû muost immer drinne sîn!

Gross dank nochemol zu dem Mark Getzin fer des! Um meh iwwer Mittelhochdeitsch zu lanne, klicke do: Mittelhochdeitsch.

Do iss en Audio Klip: En arrig aldes Gedicht

Published in: on 28/02/2015 at 06:33  Comments (2)  

En Brief aus em Schtaatsgrieg!

Guder Daag Blog Leser! 2015 iss es 150. Yaehrlichfescht vun em Schtaatsgrieg sei End. Im Ehr vun so en wichdiges Ding in unsre Gschicht, hawwich en Iwwersetzung vun en Brief. Der Brief waar vun dem Private William C. Meyer im Yaahr 1863 gschriwwe. Der Meyer waar der Soh vun Deitsche Eldre die in Centre Kaunty gewuhnt hen. Der Meyer waar in re 148 Pennsylvaania Regiment. Selle Regiment hot siwwe Kumpanies aus Centre Kaunty un drei Kumpanies aus Clarion, Jefferson un Indiana Kaunties ghatt. Die Soldaate waare en Drupp vun Mannsleit die Deitsche, Schottische, Irische un Englische Voreldere hen. Die Regiment waar in Harrisbarricks Camp Curtain in September 1862 gegrindet. Die Regiment waar en Schtick vun der Armee vun dem Potomac un hen bei Chancellorsville un Gettysbarrick gefochtet wu meh as 300 Soldaate vun re 148 gefalle sin odder verwundt waare.

Die 148 hot in all die grosse Schlachte vun em Yaahr 1864 gefochtet. Bei Spotsylvania, VA, hen sie 301 Menner verlore un sie hen ihre Faahne bei Reams Station, VA, verlore. Der 148 ihr Colonel waar der James A. Beaver. Der Beaver waerr schpeeder Governor vun Pennsylvaania vun 1887-1891 un dann aa Bresident vun Der Pennsylvaania Schtaat University vun 1906-1908 sei.

Der Colonel James A. Beaver

Der Colonel James A. Beaver

Der Brief, der ich iwwersetzt hab, waar vun Private William C. Meyer, Kumpani A, 148 Pennsylvaania gschriwe.

In Laager bei Gettysbarrick, Pennsylvaania

6 Tschulei 1863

Liewe Eldre,

Ich hab glee bissel Zeit des Nummidaag ee Paar Leins an eich zu schreiwe. Ich will eich wisse losse as ich in gude Gsundheit bin un ich hab widder en Schlacht darichgewitscht. Mir hen es Schlachtfeld letscht verlosse un mir hen die Rebs des Mol arrig gut gelickt. Mir hen ee paar verlore. Der Aron Miller un der Jacob Lanick sin gefalle un der John Wright, der Erhard Weiser, der Elias Mengel, der Charles Bierly, der Addam Boyer, der Otto Rupp sin verwundt. Der Georg fehlt un nimmi wisst wu er iss. Ich bin gut darrich die Schlacht kumme mit yuscht ee Loch in mei Hosse.

Unser Loss iss schwer awwer ihr aa. Sie hen all ihre Dode un Verwundte uff em Feld gelosse un geschder hen unsere Druppe sie gefolyt. Nau sin mir widder in re Schteddel, uff em Baltimore Pike. Ich denk as schpeeder, waerre mir weiter nooch Frederick, Maryland geh, awwer nimmi kenne es fer schurr saage.

Mir hen en arrig hatte Marsch ghatt bis mir do hie kumme sin un dann hemmer wie Tigers in unser alte Schtaat gefochde. Ich glaab sie waerre nimmi widder nooch Pennsylvaania kumme! Uff em Dinschdaag sin mir uff em Feld kumme un am Owed sin mir in die Schlacht uff en Double Quick gange. Mir hen sie en gute Hitch gewwe un dann iss alles gschtoppt. Mir hen es Feld behalde un hen die Verwundte vun em Feld genumme. Die naegschde Mariye hen sie en lange Lein vun Batteries uff en Hiwwel baut en halwer Meil vun uns ghatt, awwer sie waare in gute Aablick. Uff der dritte um baut drei Uhr die ganze Lein hen uff ennanner uffgeduh.

Unsere Menner hen net am Aafang zerickgschosse awwer nooch ee paar Minudde hen unsere Batteries en Antwatt gewwe. Es waar warricklich eppes. Mir hen unsere Battery unnerschtizt un dann hen sie ihre Schiesserei gschtoppt. Dann hen die Rebs gedenkt as mir kaput waare. Ihre Officers hen gedenkt as mir yuscht Militia waare un sie welle en grosse Charge duhe. Sie sin nooch uns kumme in grosse Leins mit drei Faahne un dann hen unsere Menner ihne die Canister gewwe. Schier gaar all sin gefalle un die, die net gefalle sin, sin in unsere Lein kumme. Ich waerr eich en Schtick vun Schnur schicke, die ich vun dem Reb General Barkstale genumme hab. Er iss gefalle. Ich hab aa ee paar Schtaemps die ich uff de Dode gefunne hab. Ich muss nau faddig schreiwe, die Zeit iss katz.

Vun deim Soh,

W.C. Meyer

Do iss en Record iwwer dem Meyer vun re Regiment ihr Gschicht:

Alder 18: Wolf’s Store, Pennsylvaania; eigschriwwe Aagscht 22, 1862, eigemustert Aagscht 25; verwundt bei Po River, Virginia, Moi 10, 1864; gefalle bei Deep Bottom, Virginia, Aagscht 14, 1864.

Es Denkmol vun re 148 Pennsylvaania uff em Schlachtfeld vun Gettysbarrick.

Es Denkmol vun re 148 Pennsylvaania uff em Schlachtfeld vun Gettysbarrick.

Do iss en Audio Klip: En Brief aus em Schtaatsgrieg

Published in: on 17/02/2015 at 06:50  Comments (2)